با توجه به اینکه تعداد‌ زیادی از کودکانی که در مناطق حاشیه‌ای و معضل خیز زندگی‌ می کنند، مواد مخدر به راحتی‌ در دسترس آنها است و به راحتی‌ به سمت اعتیاد سوق پیدا می کنند. در مورد پیشگیری باید آگاهی‌ در خصوص مواد مخدر و آسیب‌های آن‌ بین کودکان را افزایش داده و جایگزینی برای آنها داشته باشیم تا آگاهانه انتخاب کنند و به سمت این معضل نروند.

سطوح پیشگیری مختلف است و از سه منظر بررسی‌ می شود:

1) یک سطح کلی‌ است که تمام جامعه را در برمی‌گیرد. یعنی‌ اینکه در یک آگاهی‌ رسانی کلی‌ جوانان یک جامعه آگاهی کافی‌ در مورد اعتیاد پیدا می‌کنند تا به سمت آن‌ سوق پیدا نکنند. این یک سطح کلی‌ است

2) اما سطح دوم که مورد بحث ماست آگاه سازی در یک جامعه هدف و آسیب پذیر می‌باشد.

در این سطح از آگاه سازی در جامعه هدف در مرز خطر است که مواد در دسترس دارد و می‌طلبد که یکسری برنامه خاص برای این جامعه لحاظ شود و تجربیات و عملکرد جمعیت امام علی‌ را در این زمینه خاص بیان خواهیم کرد.

3) اما پیشگیری در سطح سوم وارد فضایی می‌شود که افراد مصرف مداوم دارند و درگیر شدند و یکسری برنامه خاص برای این‌ها در نظر گرفته می‌شود تا آسیب کاهش پیدا کند و فضا منفی‌ تر نشود. مراکز کاهش آسیب روی این مسائل کار می‌کند مثلاً توزیع سرنگ یا آموزش جلوگیری از رفتارهای پرخطر خصوصاً در بین کارتون خوابها برای پیشگیری از ایدز و سایر بیماریها...


 و اما موضوع مورد بحث ما پیشگیری سطح دوم در محلات معضل خیز است. در همین راستا جمعیت امام علی با راه اندازی ساختارهایی تحت عنوان خانه های ایرانی در این محلات، برنامه ها و راهکارهای پیشگیرانه خود را برای کودکان و نوجوانان در معرض خطر لحاظ نموده است. بدین معنا که در یک ارتباط مستمر به شناخت نیازها، چالش های پیشروی کودکان و پتانسیل های آنان دست یابیم تا در ادامه به اقتضای شناخت بدست آمده برنامه ریزی مناسب صورت گیرد.

بر اساس مطالعات صورت گرفته معیار و اصولی که ما در خانه های ایرانی‌ برای پیشگیری از اعتیاد داشتیم بسیار با معیارهای خاستگاه سلامت مطابقت داشتند. نظریه خاستگاه سلامت، بر تمرکز روی عوامل و نقاط مثبت فرد تکیه دارد و آنها را شناسایی و تقویت میکند به گونه ای که فرد آگاهانه و با انتخاب خودش گرایشات منفی نداشته باشد و به سمت عوامل خطرزا سوق پیدا نکند. این در واقع یک دید کل نگرانه است که ما هم از همین منظر موضوع را بررسی کرده ایم و به تفضیل این مطلب را بیان خواهیم کرد. تمرکز ما بیشتر بر آگاهی‌ و پیشگیری انتخابی هست که کودکان و افراد آسیب پذیر را در بر می گیرد.


بخش دوم این مقاله را هفته بعد بخوانید.